سرفصل‌ها درس 33 از 156 · HTTP از درون
HTTP از درون

یک درخواست HTTP خام را تجزیه کنید

چرا مهم است هر صفحه‌ای که بارگذاری می‌کنید به شکل یک تکه متن کوتاه شروع می‌شود که مرورگرتان به یک سرور می‌فرستد، و آن متن جایی است که بیشتر اطلاعات ردیابی در آن سفر می‌کند: کوکی‌هایتان، صفحه‌ای که از آن آمدید، زبانتان. وقتی بتوانید آن را بخوانید، هیچ چیز دربارهٔ آن از شما پنهان نیست، و هر ابزاری در این مرحله (ردیاب، مسدودکننده، اندازه‌گیری‌ها) روی آن ساخته شده است.

یک درخواست HTTP را مثل نامه‌ای با قالبی بسیار سخت‌گیرانه در نظر بگیرید. خط اول می‌گوید چه می‌خواهید، سپس یادداشت‌های برچسب‌دار روی پاکت می‌آیند، سپس یک خط خالی، سپس (گاهی) محتوا. یک پاسخ نامهٔ جوابیه است، با همان قالب. مرورگرتان هر روز هزاران عدد از این‌ها را می‌نویسد و می‌خواند.

HTTP: HyperText Transfer Protocol، قالب توافق‌شده‌ای که مرورگرها و سرورها برای درخواست و فرستادن صفحه‌ها، تصاویر و داده به کار می‌برند.

درخواست (request): پیامی که مرورگر می‌فرستد: یک متد (چه کاری انجام شود، مانند GET برای گرفتن یا POST برای فرستادن یک فرم)، یک هدف (کدام مسیر روی سرور) و یک نسخه.

سرآیند (header): یک یادداشت برچسب‌دار در پیام، که به شکل Name: value در خط خودش نوشته می‌شود، مانند Accept-Language: en-GB.

یک درخواست خام چه شکلی است

این درخواستی است که مرورگر تمرینی برای صفحهٔ چادر ShopA فرستاد. هر خط با دو نویسهٔ نامرئی تمام می‌شود، carriage return و line feed، که در Python به شکل \r\n نوشته می‌شوند. یک خط خالی (یعنی \r\n\r\n پشت سر هم) پایان بخش سر (head) را نشان می‌دهد.

GET /p/tent HTTP/1.1
Host: shopa.example
User-Agent: PracticeBrowser/1.0 (Linux) Practice Firefox 144
Accept-Language: en-ZA
Sec-Fetch-Site: none
Sec-Fetch-Mode: navigate
Sec-Fetch-Dest: document
  • خط درخواست: GET /p/tent HTTP/1.1، سه بخش که با فاصله‌های تکی جدا شده‌اند.
  • سرآیندها: یکی در هر خط، نام، یک دونقطه، سپس مقدار.
  • خط خالی: بخش سر تمام شد.
  • بدنه: هر چه پس از آن بیاید. یک GET معمولاً هیچ ندارد؛ یک POST فرم فیلدهای فرم را حمل می‌کند، مانند user=sam.

یک پاسخ همان شکل را دارد، اما خط اولش یک خط وضعیت است: HTTP/1.1 200 OK. بخش میانی کد وضعیت است (200 یعنی خوب، 302 یعنی «به جای دیگری برو»، 404 یعنی «پیدا نشد») و بقیه عبارت دلیل (reason phrase) است، برچسبی انسانی که می‌تواند فاصله داشته باشد (Moved Permanently) یا کلاً نباشد.

کد وضعیت (status code): عددی سه‌رقمی در آغاز یک پاسخ که می‌گوید اوضاع چطور پیش رفت. 2xx موفقیت، 3xx تغییرمسیر، 4xx مشکلی در درخواست، 5xx مشکلی روی سرور.

سه ابزار Python که لازم دارید

text.partition(sep) در اولین sep جدا می‌کند و سه تکه برمی‌گرداند: پیش از آن، جداکننده، پس از آن. text.split(sep, 2) حداکثر دو بار جدا می‌کند، پس یک عبارت دلیل با فاصله یک‌تکه می‌ماند. text.strip() فاصله‌ها را از دو سر حذف می‌کند.

"Referer: https://shopa.example/".partition(":")
# ('Referer', ':', ' https://shopa.example/')
"HTTP/1.1 301 Moved Permanently".split(" ", 2)
# ['HTTP/1.1', '301', 'Moved Permanently']

یک اشتباه رایج

جداکردن یک خط سرآیند در هر دونقطه. Referer: https://shopa.example/ درون مقدارش یک دونقطه دارد، پس line.split(":") نشانی را از وسط نصف می‌کند. همیشه فقط در اولین دونقطه جدا کنید. مرورگرهای واقعی این را به سختی یاد گرفتند: تجزیه‌گرهای بی‌دقت منبع کلاسیک باگ‌های امنیتی‌اند، جایی که دو برنامه یک پیام را متفاوت می‌خوانند.

آیا وب واقعی هنوز این شکلی است؟

بیشتر در روح. مرورگرها امروز معمولاً HTTP/2 یا HTTP/3 حرف می‌زنند، که همان متدها، سرآیندها و بدنه‌ها را به‌جای خط‌های متنی در قاب‌های دودویی بسته‌بندی می‌کنند. DevTools در هر حال آن‌ها را به شکل متن به شما نشان می‌دهد، پس فیلدهایی که اینجا یاد می‌گیرید دقیقاً همان‌هایی‌اند که آنجا می‌بینید (بررسی‌شده در اکتبر 2026). دنیای تمرینی همه‌چیز را به شکل متن HTTP/1.1 می‌نویسد، که هنوز همان چیزی است که بسیاری از سرورها و ابزارها به کار می‌برند.

امتحان کنید DevTools را باز کنید (F12، یا Cmd+Option+I در Mac)، زبانهٔ Network را انتخاب کنید و هر صفحه‌ای را دوباره بارگذاری کنید. روی اولین درخواست کلیک کنید و به Request Headers نگاه کنید. بسیاری از مرورگرها یک کلید «Raw» ارائه می‌دهند که بخش سر را دقیقاً در همین قالب نشان می‌دهد.

در زبان‌های دیگر

JavaScript:

function parseRequest(raw) {
  const [head, ...rest] = raw.split("\r\n\r\n");
  const lines = head.split("\r\n");
  const [method, target, version] = lines[0].split(" ");
  const headers = lines.slice(1).map(line => {
    const i = line.indexOf(":");            // first colon only
    return [line.slice(0, i).trim(), line.slice(i + 1).trim()];
  });
  return { method, target, version, headers, body: rest.join("\r\n\r\n") };
}

Go:

// the standard library has a real parser: net/http.ReadRequest
req, err := http.ReadRequest(bufio.NewReader(strings.NewReader(raw)))
if err == nil {
    fmt.Println(req.Method, req.URL.Path, req.Header.Get("User-Agent"))
}

Rust:

let (head, body) = raw.split_once("\r\n\r\n").unwrap_or((raw, ""));
let mut lines = head.split("\r\n");
let mut first = lines.next().unwrap().splitn(3, ' ');
let (method, target) = (first.next(), first.next());
let headers: Vec<(&str, &str)> = lines
    .filter_map(|l| l.split_once(':'))
    .map(|(n, v)| (n.trim(), v.trim()))
    .collect();

خلاصه

  • یک درخواست یک خط درخواست، سرآیندها، یک خط خالی، سپس یک بدنهٔ اختیاری است؛ یک پاسخ به‌جای آن با یک خط وضعیت شروع می‌شود.
  • بخش سر را در اولین \r\n\r\n از بدنه جدا کنید، و هر سرآیند را در اولین دونقطه‌اش.
  • عبارت دلیل می‌تواند فاصله داشته باشد یا نباشد، پس خط وضعیت را حداکثر دو بار جدا کنید.
  • HTTP/2 و HTTP/3 همان فیلدها را به شکل دودویی حمل می‌کنند، پس این تصویر همچنان برقرار است.
نوبت شما

parse_request(raw) را بنویسید که یک dict با "method"، "target" (مسیر به‌علاوهٔ پرس‌وجو)، "version"، "headers" (فهرستی از جفت‌های (name, value) به ترتیب، جداشده در اولین دونقطه، هر دو strip‌شده) و "body" (هر چه پس از اولین خط خالی، یا "" اگر نیست) برمی‌گرداند. سپس parse_response(raw) را بنویسید که "version"، "status" (یک int)، "reason" (یا "" اگر نیست)، "headers" و "body" را به همان شکل برمی‌گرداند.

مشکلی در این درس دیدید؟ گزارشش کنید · دربارهٔ این درس بپرسید

این تمرین به‌زودی باز می‌شود

درس پیش از آن را تمام کنید تا این یکی باز شود. کل دوره رایگان است، حساب کاربری لازم نیست، و می‌توانید همین الان این درس را بخوانید.