سرفصل‌ها درس 58 از 156 · تزریق اسکریپت (XSS)
تزریق اسکریپت (XSS)

XSS چیست

چرا مهم است صفحه‌ای که متنی از بازدیدکنندگان نشان می‌دهد (نظرها، بررسی‌ها، نام‌ها، واژه‌های جست‌وجو) می‌تواند علیه همهٔ کسانی که آن را می‌خوانند به کار گرفته شود، اگر آن متن اجازه داشته باشد بخشی از کد صفحه شود. این اشکال XSS نام دارد و یکی از رایج‌ترین اشکال‌های وب است. راه‌حل کوچک است و پس از این ماژول آن را بی‌آنکه فکر کنید به کار می‌برید.

یک تمثیل: یادداشت‌هایی که به صحنه داده می‌شوند

تئاتری را تصور کنید که تماشاگران می‌توانند به بازیگران یادداشت بدهند و بازیگران آن‌ها را بلند بخوانند. این سرگرم‌کننده است، تا وقتی که یک یادداشت بگوید: «دستور صحنه: بازیگر اکنون کلیدهایش را به ردیف 5 می‌دهد.» اگر بازیگر یادداشت را بخشی از نمایشنامه بداند و نه چیزی برای بلند خواندن، نمایش به دست یک غریبه افتاده است.

یک صفحهٔ وب نمایشنامه است. متنی که بازدیدکنندگان تایپ می‌کنند یادداشت است. XSS وقتی رخ می‌دهد که آن یادداشت طوری به مرورگر داده شود که بخشی از نمایشنامه به نظر برسد.

HTML: زبانی که صفحه با آن نوشته می‌شود. واژه‌های درون براکت‌های زاویه‌دار، که برچسب نامیده می‌شوند، مثل <strong> یا <img>، به مرورگر می‌گویند چه بسازد. بقیه متن ساده برای نمایش است.

متن نامطمئن: هر چیزی که صفحهٔ شما خودش ننوشته است: آنچه بازدیدکننده تایپ کرده، مقداری در نشانی، ردیفی در پایگاه‌دادهٔ شما که روزی بازدیدکننده‌ای پر کرده است.

XSS (اسکریپت‌نویسی میان‌سایتی): اشکالی که در آن متن نامطمئن طوری به صفحه می‌رسد که بتواند آنجا به‌عنوان اسکریپت اجرا شود. این نام عجیب تاریخی است؛ آنچه اهمیت دارد این است که «کد کس دیگری درون صفحهٔ شما اجرا می‌شود».

دفتر مهمانان تمرینی ما

همه چیز در این ماژول در یک مرورگر اسباب‌بازی نوشته‌شده با پایتون، در watched.leg3c_toypages، رخ می‌دهد. HTML را همان‌طور که یک مرورگر می‌خواند می‌خواند، عناصر و متن را پیدا می‌کند و یادداشت می‌کند که اسکریپت کجا اجرا می‌شد. هیچ جاوااسکریپت واقعی اجرا نمی‌کند، چیزی به جایی نمی‌فرستد و صفحه‌های اسباب‌بازی ما اسکریپت خودشان را ندارند. پس اگر اسباب‌بازی بگوید script_ran، اسکریپت از متن بازدیدکننده آمده است.

from watched.leg3c_toypages import Guestbook

book = Guestbook()                       # shows entries as they were typed
book.post("Ana", "Lovely campsite!")
book.post("Ben", "<script>alert(1)</script>")
page = book.visit()
print(page.html)
# <h1>Guestbook</h1><ul class="book"><li><strong>Ana</strong>: Lovely campsite!</li>
# <li><strong>Ben</strong>: <script>alert(1)</script></li></ul>
print(page.script_ran, page.ran)         # True ['a <script> element']

پیام بن مستقیماً وارد HTML شد، پس مرورگر یک برچسب واقعی <script> دید و آن را برای هر بازدیدکننده‌ای که دفتر مهمانان را باز کند اجرا می‌کرد. alert(1) فقط یک جعبه نشان می‌دهد؛ این روش بی‌خطری است که آزمایشگران با آن ثابت می‌کنند اسکریپتی اجرا شده. یک مهاجم واقعی چیز بدتری می‌نوشت.

راه‌حل: گریز زدن

گریز زدن: جایگزین کردن چند نویسه‌ای که در HTML معنای ویژه دارند با کدهای امن، به نام موجودیت، که مرورگر آن‌ها را به‌صورت همان نویسه نشان می‌دهد اما هرگز کد نمی‌داند. < به &lt; تبدیل می‌شود، پس بازدیدکننده یک < روی صفحه می‌بیند و هیچ برچسبی ساخته نمی‌شود.

کتابخانهٔ استاندارد پایتون یک گریزدهنده دارد: html.escape. (در درس 60 گریزدهندهٔ خودتان را می‌نویسید تا دقیقاً ببینید چه می‌کند.)

import html
print(html.escape("<script>alert(1)</script>"))
# &lt;script&gt;alert(1)&lt;/script&gt;

اکنون صفحه پیام بن را به‌صورت متن نشان می‌دهد، با همهٔ براکت‌های زاویه‌دارش. صدای بن خاموش نشده، فقط اختیار صفحه دست او نیست.

آزمایشگاه

رندر دفتر مهمانان را خودتان، به‌طور امن، بنویسید: render_entry(name, message) و render_book(entries). سپس صفحه‌تان را در مرورگر اسباب‌بازی بارگذاری کنید و بررسی کنید که script_ran برابر False باشد.

یک تصور نادرست رایج

«متن را هنگام ذخیره تمیز می‌کنم.» بهتر: آنچه تایپ شده را ذخیره کنید و هنگام نمایش گریز بزنید. همان متن ممکن است بعداً در یک ایمیل، یک پاسخ JSON یا یک PDF برود و هر کدام نوع گریز خودش را لازم دارد. گریز زدن هنگام خروجی، در جایی که متن به HTML می‌رسد، عادتی است که دوام می‌آورد.

امتحان کنید پس از قبولی، render_entry را طوری تغییر دهید که html.escape را فقط برای پیام کنار بگذارد و کدتان را دوباره اجرا کنید. نام امن می‌ماند، پیام نه: هر تکه از متن نامطمئن به گریز نیاز دارد، نه فقط بیشترشان.

می‌خواهید عمیق‌تر شوید؟ Web Security Academy رایگان PortSwigger یک مسیر کامل XSS با آزمایشگاه‌های تمرینی خودش دارد که برای یادگیری امن ساخته شده است.

در زبان‌های دیگر

همان راه‌حل در جاهای دیگر. در مرورگر، انتخاب امن textContent است که همیشه متن را متن می‌داند.

// JavaScript in the browser
li.textContent = message;          // safe: shown as text
li.innerHTML = message;            // unsafe: parsed as HTML

// PHP
echo "<li>" . htmlspecialchars($message, ENT_QUOTES) . "</li>";

// Go
fmt.Fprintf(w, "<li>%s</li>", html.EscapeString(message))

// C# (ASP.NET)
var safe = System.Net.WebUtility.HtmlEncode(message);

خلاصه

  • XSS: متن نامطمئن بخشی از کد یک صفحه می‌شود و برای هر کسی که صفحه را باز کند اجرا می‌شود.
  • alert(1) فقط اثباتی بی‌خطر است؛ یک اسکریپت واقعی می‌تواند هر کاری که صفحه می‌تواند انجام دهد.
  • گریز زدن نویسه‌های ویژه را به موجودیت تبدیل می‌کند، پس متن نشان داده می‌شود و هرگز اجرا نمی‌شود.
  • آنچه تایپ شده را ذخیره کنید؛ وقتی آن را در HTML می‌گذارید، تک‌تک تکه‌هایش را گریز بزنید.
نوبت شما

render_entry(name, message) را بنویسید که یک ردیف دفتر مهمانان را به‌صورت <li><strong>NAME</strong>: MESSAGE</li> برمی‌گرداند و هم نام و هم پیام با html.escape گریز خورده‌اند. سپس render_book(entries) را بنویسید که فهرستی از جفت‌های (name, message) می‌گیرد و <ul class="book"> + همهٔ ردیف‌ها + </ul> را برمی‌گرداند. متن ساده باید بدون تغییر بیرون بیاید: render_entry("Ana", "Hi!") برابر <li><strong>Ana</strong>: Hi!</li> است.

مشکلی در این درس دیدید؟ گزارشش کنید · دربارهٔ این درس بپرسید

این تمرین به‌زودی باز می‌شود

درس پیش از آن را تمام کنید تا این یکی باز شود. کل دوره رایگان است، حساب کاربری لازم نیست، و می‌توانید همین الان این درس را بخوانید.