سرفصل‌ها درس 137 از 156 · فناوری حریم خصوصی فراتر از مسدودسازی
فناوری حریم خصوصی فراتر از مسدودسازی

Privacy Pass

چرا مهم است سایت‌ها می‌خواهند سوءاستفادهٔ خودکار را دور نگه دارند، و ابزارهای معمول (معماها، ورود به حساب، کوکی‌های ردیابی) یا شما را آزار می‌دهند یا شناسایی‌تان می‌کنند. Privacy Pass راه سومی پیش می‌گذارد: شما توکنی نشان می‌دهید که ثابت می‌کند کسی مورد اعتماد شما را بررسی کرده، و سایت نمی‌تواند بفهمد شما کدام شخص هستید یا بازدیدهایتان را به هم پیوند دهد. شاید همین حالا بی‌آنکه بدانید از آن استفاده می‌کنید.

مهر جشنواره

جشنواره‌ای را تصور کنید که نگهبانی در دروازهٔ اصلی بلیت شما را بررسی می‌کند و با جوهری که همهٔ غرفه‌ها می‌شناسند روی دستتان مهر می‌زند. در هر غرفه مهر را نشان می‌دهید و وارد می‌شوید. غرفه‌ها می‌دانند شما از دروازه گذشته‌اید، اما مهر برای همه یکسان است، پس نمی‌توانند شما را از دیگران تشخیص دهند یا بفهمند به کدام غرفه‌ها رفته‌اید. Privacy Pass نسخهٔ دیجیتال آن است، با یک تفاوت: هر توکن یک بار مصرف می‌شود و دروازه هرگز نمی‌بیند کدام توکن را به شما داده است.

Privacy Pass: مجموعه‌ای از استانداردهای باز (RFC 9576، 9577 و 9578، منتشرشده در 2024) برای توکن‌های ناشناس. یک طرف مورد اعتماد یک بار برای شما ضمانت می‌کند؛ سایت‌ها بعداً توکن‌ها را می‌پذیرند بی‌آنکه بفهمند شما کیستید یا بازدیدهایتان را به هم پیوند دهند.

RFC: «Request for Comments»، اسناد شماره‌داری که استانداردهای اینترنت در آن‌ها منتشر می‌شوند.

چهار نقش

  • کلاینت: مرورگر یا دستگاه شما.
  • گواهی‌دهنده: چیزی را دربارهٔ شما بررسی می‌کند، مثلاً اینکه یک بار چالشی را حل کرده‌اید، یا اینکه از دستگاهی اصل و دست‌نخورده استفاده می‌کنید.
  • صادرکننده: وقتی گواهی‌دهنده راضی شد، توکن‌ها را صادر می‌کند.
  • مبدأ: وب‌سایتی که به جای نشان دادن معما، توکن می‌خواهد.

عنصر کلیدی: کور کردن

اگر صادرکننده صرفاً توکنی را امضا می‌کرد و شما آن را به سایتی نشان می‌دادید، آن دو می‌توانستند یادداشت‌هایشان را مقایسه کنند و شما را پیوند دهند. پس توکن پیش از امضا کور می‌شود.

امضای کور: امضایی روی پیامی که امضاکننده نمی‌تواند آن را ببیند. نامه‌ای را درون پاکتی با آستر کاغذ کاربن تصور کنید. امضاکننده بیرون پاکت را امضا می‌کند، امضا از کاربن روی نامه منتقل می‌شود و شما بعداً پاکت را باز می‌کنید. امضاکننده هرگز نامه را ندید، پس وقتی پیدا شود نمی‌تواند آن را بشناسد.

کلاینت یک توکن تصادفی می‌سازد، آن را با یک ضریب کورکننده می‌پوشاند (بسیار شبیه توان مخفی در درس PSI) و برای امضا می‌فرستد. سپس ضریب کورکننده را برمی‌دارد و امضایی معتبر روی توکنی می‌ماند که صادرکننده هرگز ندیده است. وقتی یک مبدأ بعداً توکن را بررسی می‌کند، صادرکننده نمی‌تواند آن را با درخواست امضا تطبیق دهد. RFC 9578 دو راه برای این کار شرح می‌دهد: یکی که در آن فقط صادرکننده می‌تواند توکن‌ها را بررسی کند، و دیگری با امضاهای کور RSA که هر کس کلید عمومی را داشته باشد می‌تواند بررسی کند.

آنچه واقعاً ثابت می‌کند و آنچه نمی‌کند

یک توکن دقیقاً یک چیز را ثابت می‌کند: صادرکننده‌ای که سایت به آن اعتماد دارد، با تکیه بر یک گواهی‌دهنده، برای این کلاینت ضمانت کرده است. ثابت نمی‌کند که شما انسان هستید، نمی‌گوید شما کیستید و نمی‌گوید گواهی‌دهنده چه چیزی را بررسی کرده است. سایت به قضاوت صادرکننده اعتماد می‌کند.

Privacy Pass هم بی‌نیاز از اعتماد نیست. گواهی‌دهنده و صادرکننده می‌فهمند که شما توکن خواسته‌اید. اگر آن‌ها دست به یکی کنند، یا اگر صادرکننده برای هر کاربر از کلید امضای متفاوتی استفاده کند، توکن‌ها دوباره قابل پیوند می‌شوند؛ استانداردها قواعدی در برابر چنین ترفندهای کلیدی دارند. و چون توکن‌ها یک‌بارمصرف‌اند، می‌توان نرخ آن‌ها را محدود کرد و این مانع می‌شود که یک کلاینت سایتی را غرق کند.

کجا با آن روبه‌رو می‌شوید

Privacy Pass در 2017 به‌صورت افزونه‌ای برای مرورگر آغاز شد که به افراد اجازه می‌داد یک چالش را حل کنند و از بسیاری از چالش‌های بعدی بگذرند. Private Access Tokens اپل که در 2022 معرفی شد، از همین طراحی استفاده می‌کند و خود دستگاه نقش گواهی‌دهنده را دارد، پس بعضی سایت‌ها می‌توانند برای دستگاه‌های پشتیبانی‌شدهٔ اپل از معما صرف‌نظر کنند (بررسی‌شده در اکتبر 2026). سرویس‌های دیگر از آن برای محدودیت نرخ و بررسی تقلب استفاده می‌کنند.

یک تصور نادرست رایج

«توکن‌های ناشناس یعنی هر کسی می‌تواند از سایت سوءاستفاده کند.» نه: شما فقط پس از رضایت یک گواهی‌دهنده توکن می‌گیرید و هر توکن یک بار کار می‌کند. سایت از دانستن اینکه شما کیستید صرف‌نظر می‌کند، نه از دانستن اینکه کسی شما را بررسی کرده است.

خلاصه

  • Privacy Pass (RFC 9576 تا 9578) به یک سایت اجازه می‌دهد اثبات اینکه صادرکننده‌ای مورد اعتماد برای شما ضمانت کرده را بپذیرد، بی‌آنکه شما را شناسایی یا پیوند دهد.
  • امضاهای کور یعنی صادرکننده توکنی را امضا می‌کند که هرگز نمی‌بیند، پس بعداً نمی‌تواند آن را بشناسد.
  • یک توکن ثابت می‌کند «کسی مورد اعتماد ضمانت کرده»، نه «این یک انسان است» یا «این سام است».
  • اعتماد همچنان با گواهی‌دهنده و صادرکننده است، و توکن‌های یک‌بارمصرف محدودیت نرخ را ممکن می‌کنند.

مشکلی در این درس دیدید؟ گزارشش کنید · دربارهٔ این درس بپرسید

این تمرین به‌زودی باز می‌شود

درس پیش از آن را تمام کنید تا این یکی باز شود. کل دوره رایگان است، حساب کاربری لازم نیست، و می‌توانید همین الان این درس را بخوانید.